Voor alle dichters
Kom, dans met mij de tanka
beklim de haiku
speel een triolet
vorm in de maat
van een kwatrijn
sierlijk een pirouette
wie begeleidt ons
op een harp,
piano, fluit of klarinet
beleef ook eens een elfje,
rondeel, zing een sonnet
en als je niet meer dansen kunt
verzin een nieuw couplet
want als je schrijft in vreugde
vervuld van binnenpret
heb je de dichtersgloed vertaald
in levensgeestballet
Kom, dans met mij de tanka
of de cinquiano,
speel een triolet
zing op de maat
van de muziek
een poëzieduet!
Coby Poelman-Duisterwinkel
(Een
tanka is een dichtvorm bestaande uit 5 regels, opbouw 5, 7, 5, 7, 7 lettergrepen;
Een
haiku bestaat uit 3 regels, opbouw 5, 7, 5 lettergrepen;
Een
triolet of rondeel is een achtregelig refreindicht, behorende tot de rondeelfamilie, (ontstaan in de 13e eeuw)
de 1e, 4e en 7e regel zijn hetzelfde, de 2e en 8e regel zijn aan elkaar gelijk,
de 3e en de 5e regel rijmen op de 1e, de 6e regel rijmt op de 2e en 8e regel;
Een
elfje is een gedicht(je) van elf woorden, verdeeld over 5 regels.
bijvoorbeeld:
water
wie gaat
ik ben eerst
wat is het lekker
vakantie
De eerste regel heeft één woord, de tweede twee enz. De vijfde regel heeft weer één woord en bevat een samenvatting van het geheel. Een elfje is dus een woordentellend vers;
Een
kwatrijn bestaat uit vier regels. Vaak zie je ze met een rijmschema als A, A, B , A, maar A, B, A, B, of A, B, B, A, of A, A, B, B is ook mogelijk;
Een
rondeel is een dichtvorm waarin hele regels herhaald worden. Gewoonlijk telt het rondeel acht regels en dan zijn de regels 1, 4 en 7 aan elkaar gelijk en de regels 2 en 8. Als een rondeel bestaat uit twaalf of dertien regels wordt het rondeau genoemd. Dan zijn meestal de regels 1, 7 en 12 of 13 dezelfde en 2 en 8;
Een
sonnet is een gedicht van veertien regels. Het bestaat vaak uit twee strofen van vier regels (kwatrijn) en twee strofen van drie regels (terzine). De twee kwatrijnen vormen samen het octaaf en de twee terzinen heten samen het sextet. Tussen het octaaf en het sextet is er dikwijls een wending (volta, chute) in het gedicht
'Klinkdicht' is een Nederlands synoniem voor 'sonnet' (sonare (Lat.) = klinken). Bij een sonnet zijn muzikaliteit, toon en ritme wezenlijke elementen. Rijm en metrum spelen bij veel sonnetten dan ook een belangrijke rol. Een veel voorkomend rijmschema is dat van het Italiaanse sonnet: abba abba cdc dcd (of cde cde). Sonnetten met een metrum hebben vaak regels met een vijfvoetige jambe (kort - lang), zoals 'Ik ging naar Bommel om de brug te zien.'
Op het rijmschema en alle andere kenmerken van het sonnet zijn vele variaties mogelijk:
Een
cinquiano is een Spaanse dichtvorm, bestaande uit 5 regels, opbouw 2/8/6/4/2 lettergrepen per regel.)
Het kunstwerk is van Wojciech Weiss, zie lezenindekunst.blogspot.com
Dit gedicht is te beluisteren op www.audiogedichten.nl zie link
