Het renaultje

Hai staait bie t speulgoud te kieken. Hai roupt mie, Coby komst even kieken? Hai het n klain renaultje ien haand en bekiekt het van alle kaanten. Veurste deurtjes kennen open. Der mankeert wel t ain en aander aan mor t is n miniatuurtje van de eerste auto van zien pa. Kiek, t is n aander kleur mor t model is precies t zelfde, waist wel woar mien pa met op die foto ston toen er bie de weg was met boodschappen bezörgen. Ja, ik zai dat t zulfde model is. Ik koop hom zegt er, dat is toch prachteg, de eerste auto van mien pa. Ik bekiek hom en zien vondst. Ik geniet van zien aanblik, van zien verhoal en as er even loater weer terug loopt om nog even ien de deus te kieken of dat aine koplampke doar nog ien zit die ontbreekt smelt ik nog meer. Onderweg noar de kassa prevelt er nog over t mooie autootje en dat er die vonnen het, zo mooi, de auto van mien pa was ook nait meer perfect, hai zat op n duur op n frisdrankkrat omdat de autostoel tot op de droad versleten was. Der mag best wat aan mankeren. Ien auto het er t er nog weer over. Ik heur t aan en geniet. Wat ken een mens gelukkeg worden van n speulgoudautootje uut n deus bie de kringloop.

Coby Poelman-Duisterwinkel

Schril contrast

Met grode regelmoat krieg ik filmkes van ons dochter van klainkiender dai zwemmen leren. Ik zai de jongste op rug zwemmen ien een joekel van een zwembad, zowat allain. Hai mot nog vaier worden. Oldste het net diploma hoald en is twoi joar oller mor de jongste wil en ken alles wat oldste ook dut dus dai zol ook wel gaauw diploma hoalen.

Ik kiek t filmke uut en denk aan mien aigen kiendertied. Ik was al wel acht of negen en t was snikhait. Buurkiender zaten ien een zinken tob met wodder mor wie haren gain tob. Joa, wel n tob mor doar zat n gat ien dus dat wer niks. Ik wol ook wel groag wat ofkoelen. Ik keek es ien t ronne op t haim en mien oog viel op n roestege kruwoagen met resten opdreugde specie. Mien pa was timmerman. Ik zette kruwoagen achterthuus zodat van de weg of gain ain zicht op mie haar en moeke goot ketels waarm wodder en emmers kold wodder ien de kruwoagen. Ik ging ien huus om mien zwempak aan te trekken, ain met bonde kleuren en een rokje der aan. Ik zette der een keukenstoul bie om der ien te klimmen want hai mos nait omvalen. Hail veurzichteg klom ik der ien en lait mie zakken ien t wodder. Doar zat ik. t Rokje van zwempak waaierde wieduut. Wat n vremd gevuil. t Opdreugd cement dee mie zeer aan de biltjes. Ik mos wat verzitten goan. Handen aan de raand woar ook al dikke klodders cement op dreugd waren en veurzichteg wat omhoog en weer zakken loaten. t Was wel lekker met dat waarme weer mor as ik n beetje lekker leunen wol kreeg ik n zere rug want doar zat ook cement. Ik bleef der n schofke zo ien zitten mor wol der ook wel weer uut want allain is mor allain en lol is der den gauw of. Mor moeke haar der zo n waark van had om kruwoagen vol te moaken dus ik bleef der nog mor n pooske ien. Op n duur mos ik der toch mor es uut. Handen weer op schaarpe randen, halfslag draaien en hail veurzichteg weer op keukenstoul zain te kommen. Ik ken mie nait meer heugen of mie dat lukt is mor t zol wel want ik ken mie ook nait heugen dat het nait lukt is. Ik appte mien dochter terug dat oma vrouger ien n kruwoagen zat met wodder en kreeg een lachereg gezichtje terugstuurd. Wiezer heb k heur ook mor nait moakt. Wait zai veul ien wat veur tied wie groot werden mor dou ik dit verhoaltje opschreef mos ik der toch wel hail aarg om lachen. Nou das noeit weg want vroleke momenten worden aal minder bie tieden.

Geschreven in 2020 voor het tijdschrift Toal en Taiken maar mocht niet eerder gepubliceerd worden voordat het in Toal en Taiken gepubliceerd was.

Coby Poelman-Duisterwinkel

Onze antieke pianoforte

Hai ston te koop ien Sappemeer. Kar achter auto en wie op pad.

Wat was dat ding zwoar. Dat kar nait deur zien assen zakte was n wonder. Hai haar zien beste tied wel had.

Wat n pronkstuk was t. Met keersen aan ien zien antieke keersestanders was t een lust veur t oog.

Zo gezelleg, veuraal met kaarstdoagen. 

Op mien verjoardag gingen wie verhuzen. Ons huusroad wer met de zelfde kar verhuusd want t was mor n poar stroaten verder.

Piano wer op meubelhondjes zet. Zo werd er dai poar stroaten verderop vervoerd.

Midden op weg bleef onze örgenist dai ons hielp met verhuzen stoan en speulde veur elk dai t mor heuren wol; ‘Lang zal ze leven in de gloria’. Dat von ik zo mooi, mien dag kon nait meer stukkend.

Ien ons nije huus ston er ook weer van alle kaanten te glimmen. Hai was meer blikvanger dan dat der op speuld wer want hai was al heul old en kon nait meer op toonhoogte stemt worden, ja, dat kon wel mor dat zol kapitoalen kosten mouten en veur t speulen haren wie nog wel n aander piano.

Hai het joaren ien koamer stoan te pronken met zien mooie keersestanders met keersen.

Op n dag kochten wie n antieke kaast woar we meer aan hemmen konden dan aan de piano.

Omdat de piano nait verkocht worden kon as instrument verkochten wie hom as blikvanger en hai von een plek ien Delfziel bie ain dai der ook slim wies met was.

Pooske leden waren wie bie kringloop ien Appingedam en wat zagen wie doar stoan, ons olle piano!

Opknapper ston der op prieskoartje en hai haar mie toch n bekieks! Elk dai hom zag prees zien uterlek. Dat dee mie toch deugd. Ik heb gain spiet dat er vot is mor de mooie herinnerns wil k toch nog even delen.

Coby Poelman-Duisterwinkel

De hoel gaait

 

Wie fietsen noar stad. 

t Is moandag en t lopt tegen twaalf uur.

Den heuren wie van alle kaanten de sirenes.

t Is de eerste moandag van de moand, sirenetest.

Ik zeg tegen mien man: heur, de hoel gaait.

Tegeliek ben ik weer kiend bie pabbe en moeke thuus.

As de hoel ging was der voak braand, t was n angsteg moment met een angsteg geluud.

Woar zol de braand wezen. Wie gingen noar boeten, stroat op.

Wie roken nog niks.

Zeker weer hooibrui bie n boer boeten t dörp of der was aargens bliksemienslag.

Pa ging voak kieken en vloog op fiets vot.

Ik wait nog dat t huus van olle Sietske ien braand ston. 

Dat was vlak bie ons huus. 

Ik kon deur ons roam de vlammen zain. 

En wat n braandlucht. 

Dat moakte wel wat lös ien mien kienderzieltje.

Ik zeg tegen mien man wat n roare zin eigelek. De hoel gaait.

Het zol wel Grunnens wezen want je heuren t noeit op televisie ofzo.

Mien man is Hoogkerker van huus uut. 

Hai het heul andere herinnerns aan de hoel.

Bie strokartonfebriek de Halm ging alle doagen de hoel. 

Den was t eterstied of schafttied en fietste elk noar huus.

Aalmoal drokte ien Hoogkerk as de hoel ging. 

Het zet heul wat gedachten ien bewegen. 

Moeke zee t altied: de hoel gaait en wie zeden het as kiender tegen mekoar en elk wis wat wie beduilden. 

Mien man wait ook wat ik beduil en toch heur ik het miezulf zeggen en denk, ik ken der wel es n stukje over schrieven.

Ik vroag op n verjoardag aan wat mensen of zai dat zinnetje ook kennen.

Joa, de oele zeggen ze, wie zeden altied de oele gaait. 

Kiek, toch herkenning. Mor zai kommen ook van Hoogkerk.

As ze votgaait lopt ze nog even bie mie laangs en zegt; 

As dien stukje over de oele kloar is wil ik t wel groag even lezen.

Wie gnivveln even noar mekoar, komt goud!

Coby Poelman-Duisterwinkel

t Golden veurleesbouk

Ik kwam bie kringloop n groot verhoalenbouk tegen van W.G. van de Hulst. Zukken as ze vroeger bie mien vriendinnetje thuus haren. Prachtege verhoalen, ze waarkten op je gemoud. Wat vonden wie die verhoalen mooi. Ik heb onze kiender ook veul veurlezen uut van de Hulstboukjes. Ik mos altied even pauzeren want ik hiel het noeit dreug bie t veurlezen en dat wol ik kiender nait zainloaten. Dus even noar keuken om troanen te dreugen. Mien man haar t vot ien de goaten as ik ienains thee zetten mos of ienschenken mos. Den keek er mie even aan mor doar wer t eerder minder van as beder, en kiender mor wachten met rooie wankjes. Sums gaf ik t bouk den aan mien man want ik kon nait verder lezen, stem ging den zo roar doun en ik dee den of ik lachen mos mor kiender vonden t hailemoal nait om te lachen. Mor mamme kon veul mooier veurlezen as pabbe dus daip zuchten en doar ging t weer n pooske goud.

Natuurlek mos t bouk met. Bie de kassa dreumde ik der al bie vot. Wat zollen de klainkiender smullen van de verhoalen. Mor toen ik der n verhoal uut las om te kieken of t wel geschikt was veur onze moderne klainkiender was ik doar nait zo zeker meer van. Kiender speulen met games op heur mobieltjes en kieken noar netflix noar heule spannende taikenfilms en motten oma uutleggen wat ze zain want oma snapt er gain biet van, al heulemoal nait van de games. Ze drukken op knopkes of t niks is en den zol ik ze veurlezen over een kannetje dai kloeke kloeke kloek dut…

Ik denk dat t toch gain goud idee is. Ik hol het mor bie de boukjes over Borre, dai vienden ze heul mooi. Met weemoud zug ik t mooie grode veurleesbouk ien koamer liggen en zai t ienains ien n hail aander licht.

Coby Poelman-Duisterwinkel

Oproemen

 

Mien man is aan t kaast oproemen. Wolst dit nog bewoaren? Hai hold ain van mien eerste boukjes omhoog. “Op stap met Dik de eend en Rik de gans”. Bie de aanblik van dat boukje ben ik weer terug ien mien kiendertied. O ja, ik wait nog dat ik het las en mie veurstelde dat alles uut dat boukje zich ofspeulde in de sloot tegenover kerkhofsgracht. As k der nog aan denk lopen rillings van spanning nog over mien vel.

Bie t zain van aandere boukjes ben ik weer ien de grode speulgoudwinkel Waterborg en Oranje ien stad. Mien oldste zus was vieftien joar toen ik geboren ben en toen zai op koamers woonde ien stad mog ik wel es n dagje noar heur tou en den nam ze mie met noar dai winkel. Den mog ik wat uutzuiken. Ik haar toen ook al zo’n muite met kaizen dus zai hielp mie met. Of wolst een boukje hemmen. Wat veul boukjes haren ze doar. Verguld met mien nije boukje gingen wie winkel weer uut. Wat n prachtege herinnerns kommen boven. Ik begun mien man drok te vertellen wat aal dai boukjes ien mie oproupen en zug zien ogen smelten. Hai heurt alles met veul plezaaier aan en besluut aal dai boukjes terug te zetten ien kaast. Nee, dai mooie herinnerns motten mooi blieven.

Zo gaait het nou altied. Wie kennen nait oproemen, gaain van baaiden. Ons huus wordt voller en voller mor wie vuilen ons hier zo ien thuus. Wie kieken mekoar aan en waiten allebaaiden dat wie t mor stil zo loaten motten. Wie bennen te wies met onze herinnerns en met mekoar. Ik lees t hom veur en hai zegt zollen we nog mor n kop kovvie nemen den? Den wordt t nog mooier.

Coby Poelman-Duisterwinkel

Hou bevaalt dien pensioen, verveelst die nog nait?

Van tied tot tied kriegt mien man de vroag: 'Hou bevaalt dien pensioen, verveelst die nog nait?' Bliekboar denkt er doar nog wel es over noa want op n mörn zegt er tegen mie: ‘Ik wil mie nog wel es loaten omscholen tot mannequin, een beetje omsjouwen en heul kwoad kieken’, hai dut mie veur hou. ‘Dat liekt mie nou wel es wat.’ Hai zugt ze veur televisie.

Ik lig ien n deuk en hai hoalt mie n kop kovvie op uut keuken. Hai is al n poar joar met pensioen en ik vien t zo gezelleg dat er nou heule doagen bie mie is. Het vuilt as onze widdebroodsweken en dai bennen al laang leden. Zo lekker dat je nait meer op tied stoan. Mien compjoeter moakt n poar geluudjes. Ik lees hom net veur wat ik schreven heb en hai zegt ‘en dat ken compjoeter nait verwaarken? Moakt er doarom zo’n lewaai?’

Ik zit nog ien mien nachtpon mor as mien ienspiroatie zo bie mie omscharrelt mot ik der toch bie wezen en zo’n moment nait ontglippen loaten. Hai het nou ook zien gleerbredje* pakt en hold zich oareg rusteg. Sums loat er mie wat zain en ja, ik vien t ook mooi.

Kom, ik zel mie aanklaiden want wie goan maistal nog even op pad. Kovviekannen met en n poar plakken stoet en nog wat lekkers veur tussendeur. Hai zel nog wel wat oefenen motten as er mannequin worden wil want kwoad kieken is der nog nait bie en zo laang er ien zien doagse goud zit is der nog nait veul te showen.

*Gleerbredje is een tablet.

Coby Poelman-Duisterwinkel

Broen worden op t blaikveld

Mien man en ik zitten boeten ien onze toen en ik vertel hom hou wie vrouger ien onze pubertied op n riegje ien ons blaikveld lagen te zunneboaden. Hai schiet ien de lach bie t woord blaikveld. Hai het dai tied ook nog metmoakt en ken de oafmeting van dat blaikveld. Tegenwoareg zollen wie dat een postzegel neumen. Wie bennen slap van t lachen want ik ben een beelddenker en zai ienains hou lachwekkend dat was. Wie wissen nait beter omdat wie der met opgruid waren mor ien de ogen van mien prille laifde van toen mot het er wel hail aans uutzain hemmen. Op moandag haar mien moeke loakens en ondergoud ien de blaik te liggen en as dat der nait lag en wie vrij waren lagen wie der dus te zunneboaden. Broen worden op t blaikveld…

Wie haren wel een groot haim moar dat mos bruukt worren veur mien pa zien timmerbedrief. Vrachtwoagens mossen der over om materioal te leveren en t wer bruukt veur opslag. Waarkploats en loods en auto stonnen der ook op.

Moeke zat voak ien de schaar noast de regenbak tegenover t blaikveld. Moe waas dou ien overgang besef ik nou. Het zwit gutste heur van t gezicht oaf as wie doar in de felle zun lagen te bakken. Zai zat sokken te braaien op vaaier pennen of ze haar wat stopwaark. Ze dee noeit niks.

Sums vrougen wie heur of we al broen werden. Ze keek den over heur bril en kon nog nait zeggen of dat al zo was. Pas tegen berretied zagen wie zulf ien spaigel dat wie toch wel hier en doar wat verbraand waren.

Joaren loater pootte mien zwoager n stuk of wat blomkes ien een deel van de blaik wat hai omspit haar. Den leek t achterthuus toch wat fleureger. Wie waren allemoal al t huus uut en moeke ging toch noeit ien zun liggen en loakens en ondergoud hingen nou aan t rik te dreugen. Toenstoulen konnen ook wel op de tegels stoan en nog een poar ien t gras. Ik ken mie nait heugen dat wie oeit een grasmaaier had hemmen. Dat leutje stukje kon wel met n scheer onderholden worden. Nou snappen joe denk ik wel woarom mien man zo ien de lach schoot dou ik t over ons blaikveld haar.

Coby Poelman-Duisterwinkel

Stuiterbalgeluid

De kerkdienst is begonnen. De ouderling van dienst leest de afkondigingen voor maar we verstaan ze niet. Het is nog te rumoerig. Maar als de dominee begint te spreken verstaan we hem ook niet. De luidsprekers doen het niet. Vorige week deed een aantal het niet maar nu gaat het om meer.

Jammer, net in een doopdienst. Gelukkig zingen we veel, dan heb je geen last. Nu is de vader van de dopeling aan het woord. We vangen iets op maar kunnen geen lijntjes leggen. Er is een doventolk die in gebarentaal aan één van de kinderen uitlegt wat de dominee zegt. Maar wij kennen geen gebarentaal.

Het voelt of we een voorstelling bijwonen waar we geen deelgenoot van zijn. Gelukkig staan de lezingen afgedrukt in de liturgie, zo weten we in ieder geval waar het over gaat.

De preek begint. We vangen iets op over een stuiterbal en over het scheppingsverhaal en dat het goed was. Dat was lang geleden had iemand gezegd. Wij hebben het verknald omdat we meer wilden. Er zullen heel wat lijntjes gelegd moeten worden om de draad te pakken te krijgen. Ik hoor ook nog iets over poëzie en proza en over 10 woorden die door Genesis heen lopen. Ik kijk om me heen en zie dat veel meer mensen onrustig zijn. Mijn man heeft alleen het woord Rotterdam opgevangen. Na de dienst vraag ik sommigen of ze alles wel konden horen. Nee, ik heb er niets van meegekregen; Ja, ik had mijn apparaat op de ringleiding en het was prima; nee weinig, ik moest me zo inspannen.

Na de dienst is er ook nog een preekbespreking. Ja, wat moet je er over zeggen. Ik klamp de ambtsdrager aan die bij de uitgangscollecte staat en meld de problemen. Hij bedankt me voor het doorgeven. Onderweg naar huis communiceren we onze teleurstelling.

Later belt een gemeentelid ons op, de mevrouw met de ringleiding op haar apparaat. Het had klachten geregend maar er is goed nieuws. Volgende week komt de nieuwe geluidsinstallatie! Hoera, dat klinkt me als muziek in de oren. En er is nog iets duidelijk geworden, deze gehoortest heeft uitgewezen dat mijn gehoor toch iets beter is dan dat van manlief al wil hij dat niet beamen;)

Coby Poelman - Duisterwinkel

Mien suntmetinus

“Woar is mien suntmetinus moeke.”

“Op t klaine zollertje, vot om t houkje achter de holten kovver.

Denk om de leste tree, traproeden goan aal lös. Pa mot er neudeg es noar kieken.”

Ik ben al boven. Deur van zoller kroakt.

Der schient n miezereg stroaltje zunlicht deur t roamke aan Wegters kaant.

Keulse potten stoan op n rieg noast n blomtoaveltje met kringen ien t blad.

Au, as k mien suntmetinus pakken wil steut ik mien kop. Weer nait om balken docht.

k Heb hom.

Met suntmetinus ien haand stroekel ik over de leste tree, veur mie nou de eerste, met de lösse traproede. Doar kleddert hai al noar beneden. Ik ken mie nog net vastgriepen aan leuning.

Moeke staait al onder aan trap. “Wat heb ik nou zegd. Gelukkeg is t goud oflopen.”

“Zitten der gain deuken ien mien suntmetinus?”

t Is goud goan. Reinder het hom moakt van n old blik. Hai het er gatjes ien sloagen met n hoamer en n spieker. As keerske aan is schient ien t duuster n meulen en n kerk.

Der zit onderien t blik n stuk holt met n rondje der uutzoagd, doar ken t keerske ien.

Aan n iezerdroadje ken je hom vasthollen mor den krieg je wel verbraande handen.

Wie deden der den n stokje omhen. Zo kon je der met lopen as t 11 november was.

Twai doagen loater waren oma en mien zuster joareg.

Om dizze tied van t joar waren wie aaltied misselek van alle lekkers wat wie oplopen haren.

Doar kwamen den ook nog gebakjes overhen.

Suntmetinus staait nou bie mien schoonzus ien koamer veur de pronk.

As k hom stoan zai komt mien kiendertied weer boven.

k Huf der nait ains trap veur op.

Coby Poelman - Duisterwinkel

Zoveel lieve mensen in Groningen

In een lekker zonnetje fiets ik met stevig opgepompte banden in een lekker tempo naar de stad. Onderweg haal ik nog iets voor bij de koffie en een klein uurtje later notuleer ik op de vergadering. Na de vergadering fiets ik naar de bloedbank om voor de 36^e keer bloed te geven. Omdat het middagpauze is eet ik nog even een banaan en op verzoek van de bloedbank nog een bolletje met kaas en een beker cup a soep. Na de donatie nog een kop thee met een gesuikerde koek. Denk erom hoor, de thee is kokend heet.  Ik doe rustig aan, heb alle tijd.

Als ik denk dat het verantwoord is vervolg ik mijn fietstocht om naar huis te gaan. In de Sint Jansstraat voelen mijn benen wat zwaar en als ik de hoek van de Martinikerk om ben en bij de bushaltes langs fiets begin ik me licht in het hoofd te voelen. Dus toch nog niet verantwoord om te gaan fietsen. Ik stap meteen maar af omdat ik aan voel komen dat ik een veilige plek moet zoeken. Op het trottoir leun ik op mijn fiets.  Mijn ongewone gedrag begint op te vallen. Een vrouw vraagt of het wel goed met me gaat. Als ik aangeef dat ik me duizelig voel wijst ze op een hekje bij het gemeentehuis. Ga daar even zitten anders. Ik doe wat ze zegt en dan gebeurt er opeens heel veel. Iemand zegt zullen we de beveiliger roepen? Een ander vraagt me mijn fiets los te laten. Twee sterke mannen ondersteunen mijn beide armen en schuiven een rolstoel onder me zodat ik kan gaan zitten.

Ik vraag naar mijn tas die in mijn fietstas zit. De vrouw geeft me die op mijn schoot, samen met mijn fietssleutels. Ze heeft overal al voor gezorgd. Ik word het gemeentehuis ingereden en iemand heeft 112 gebeld. O nee, asjeblieft, er hoeft geen ambulance komen, ik heb bloed gegeven, het komt zo wel weer goed. Ik zeg dat het altijd goed gegaan is met bloedgeven en dat het al de 36^e keer was. Dat de weg helde en ik dus wat meer kracht moest zetten maar op tijd ben afgestapt omdat ik voelde aankomen dat het niet goed ging. De jonge man kijkt heel ernstig en vertelt in zijn mobiel dat ik het verhaal goed kan navertellen en dat er ook weer meer kleur op mijn wangen komt. De ambulance komt voorlopig niet tenzij toch nodig. Ik krijg een bekertje water en nog een.

Iemand zegt dat mijn ogen nu weer helder kijken en vraagt of ik van de rolstoel naar de bank kan lopen. Dat lukt. Op de bank krijg ik nog een kop koffie en voortdurend houdt men mij in de gaten. Vooral de beveiliger blijft continue in de buurt.

Dan komt hij naar me toe en zegt dat ik toch echt even buiten kennis geweest ben. Toen ik op dat hekje zat is mijn hoofd achterover tegen de muur gebotst en ik had niet gereageerd op een paar vragen. Mocht ik op die plek hoofdpijn krijgen dan weet ik waar het van komt. Dat heb ik inderdaad niet gemerkt. Ik blijf nog ongeveer een uur op het bankje zitten, bel mijn man en app onze kinderen en mijn zussen en iemand van de vergadering.

Ondertussen krijg ik van een vrouw een koekje en nog een kop koffie van de beveiliger. Ik zeg tegen hem dat ik naar de supermarkt om de hoek ga om wat mueslibolletjes te halen. Als ik een toilet zoek en er een vind die op slot is staat hij al weer achter me met de sleutel, de beveiliger, om me erin te laten. Als ik ga bedank ik hem voor de goede zorgen en wandel naar de supermarkt. Buiten eet ik mijn bolletjes op, pak de fiets en loop voor de zekerheid met de fiets aan de hand naar de bieb. Daar komt mijn man me halen en fietsen we samen naar huis.

Aan al die lieve mensen in de stad Groningen wil ik zeggen: Wat een schatten zijn jullie, heel hartelijk dank voor al jullie goede zorgen. Ik weet niet wie de vrouw is die mijn fiets op slot zette, ik weet niet wie de jongeman is die 112 belde, ik weet niet wie mij naast de beveiliger nog meer heeft ondersteund en in de rolstoel heeft gezet maar één ding weet ik wel, jullie hebben een hart van goud! En dat geldt ook voor al die lieve mensen op de bloedbank. Ik kom gewoon weer geven hoor, zal dan van te voren even iets meer eten en wat eerder.

Coby Poelman - Duisterwinkel, gebeurtenis rond 14.00 uur op 31 oktober 2018